Schreierstoren

Beknopte geschiedenis van de Schreierstoren

De Schreierstoren was oorspronkelijk een verdedigingstoren. In 1481 gaf Maximiliaan I opdracht tot de bouw van de toren, die de oostzijde van de stad moest beschermen. De bouw is niet snel gegaan; aan het einde van de 15e eeuw was de toren pas klaar, misschien omdat het afbouwen van de stadsmuur prioriteit had. Het bouwwerk is de enige (compleet) bewaarde toren uit de stadsmuur van Amsterdam. De Schreierstoren stond op een punt waar de stadsmuur een scherpe hoek maakte (Oudezijds Kolk – Geldersekade) en dankt zijn oorspronkelijke naam (Scrayer-houcktoren, ‘scherpe hoek-toren’) aan die ligging.

Aan het eind van de 16e eeuw werd Amsterdam aanzienlijk uitgebreid en verloor de Schreierstoren zijn oorspronkelijke functie. Achtereenvolgens diende het gebouw als onderkomen voor het Tinnegietersgilde en (tot 1960) voor havenmeesters. Daarna nam de Waterbouw afdeling van de Dienst Openbare werken er zijn intrek en later een zeevaartkundige instrumentmakerij.

De Schreierstoren in AmsterdamIn 1927 werd een gedenkplaat aangebracht (op initiatief van de Greenwich Village Historical Society) die aan het vertrek van Henry Hudson in 1609 naar het huidige Amerika herinnert. Zijn opdracht was om met zijn schip ‘De Halve Maen’ een doorvaart naar Indië via het Westen te vinden. Daarbij ontdekte hij de rivier, die nu zijn naam draagt (Hudson river). Een andere plaquette gedenkt de eerste zeereis naar Oost-Indië vanaf de toren in 1595.

De Schreierstoren als attractie

Nu is de Schreierstoren vooral bekend als de plek van het “VOC-café” , een populaire locatie voor uitgaan, feesten en partijen. Eten en drinken in de oudste toren van Amsterdam spreekt tot de verbeelding: ook toeristen komen graag naar de Schreierstoren. Door de centrale ligging en indrukwekkende historische achtergrond is het een belangrijke attractie geworden, met zelfs een eigen miniatuurversie in Madurodam.

Emotioneel afscheid bij de Schreierstoren

Zoals vaak het geval is met historische bezienswaardigheden, bestaat er een alternatieve uitleg van de herkomst van de naam ‘Schreierstoren’. De toren zou een punt zijn vanwaar huilende (‘schreien’) vrouwen hun zeevarende mannen uitzwaaiden. Deze uitleg lijkt heel logisch als we kijken naar de voorstelling die sinds 1569 op de toren te zien is: een vrouw die naar een schip lijkt te zwaaien. In de tijd van de Verenigde Oostindische Compagnie keerde een aanzienlijk deel van de mannen die een zeereis naar verre landen maakten, daarvan niet terug. Dat verklaart zeker het ‘schreien’. Toch is deze uitleg waarschijnlijk niet de juiste.

De schreierstoren op een oude kaart van Amsterdam

Eén gedachte over “Schreierstoren”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *